टेक्नोलॉजी
ਹੁਣ ਸਕੂਲਾਂ ''ਚ ਹੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ AI ! NCERT ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਖ਼ਾਸ ਪਹਿਲ
ਹੁਣ ਸਕੂਲਾਂ ''ਚ ਹੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ AI ! NCERT ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਖ਼ਾਸ ਪਹਿਲ
ਹੁਣ ਸਕੂਲਾਂ ''ਚ ਹੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ AI ! NCERT ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਖ਼ਾਸ ਪਹਿਲ
Sunday, Oct 25, 2026।
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ (NCERT) ਨੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਥਿੰਕਿੰਗ 'ਤੇ 20 ਘੰਟੇ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ 9ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਡੀਪ ਫੇਕ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਡੇਟਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਨੈਤਿਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਗੇ।
NCERT ਨੇ ਇਹ ਗਤੀਵਿਧੀ-ਅਧਾਰਤ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (IIT), ਮਦਰਾਸ ਅਤੇ IIT ਜੋਧਪੁਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੋਰਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾ ਕੀ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਤਸਦੀਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, AI ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਸਾਵਧਾਨ, ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸੀ, ਰਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਉਪਭੋਗਤਾ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ, ਉਪਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਡੇਟਾ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਗਤੀਵਿਧੀ-ਅਧਾਰਤ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ, ਵਿਹਾਰਕ ਅਭਿਆਸਾਂ, ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਡਿਜੀਟਲ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਰਥਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ
Sunday, Oct 25, 2026।
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ (NCERT) ਨੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਥਿੰਕਿੰਗ 'ਤੇ 20 ਘੰਟੇ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ 9ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਡੀਪ ਫੇਕ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਡੇਟਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਨੈਤਿਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਗੇ।
NCERT ਨੇ ਇਹ ਗਤੀਵਿਧੀ-ਅਧਾਰਤ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (IIT), ਮਦਰਾਸ ਅਤੇ IIT ਜੋਧਪੁਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੋਰਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾ ਕੀ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਤਸਦੀਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, AI ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਸਾਵਧਾਨ, ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸੀ, ਰਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਉਪਭੋਗਤਾ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ, ਉਪਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਡੇਟਾ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਗਤੀਵਿਧੀ-ਅਧਾਰਤ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ, ਵਿਹਾਰਕ ਅਭਿਆਸਾਂ, ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਡਿਜੀਟਲ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਰਥਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ