"बापाने रक्ताचं पाणी करून गोकुळ उभं केलं; लेकाच्या वाट्याला मात्र दोनदा उपेक्षा -.राजकारण लई वंगाळ
"बापाने रक्ताचं पाणी करून गोकुळ उभं केलं; लेकाच्या वाट्याला मात्र दोनदा उपेक्षा -.राजकारण लई वंगाळ
"बापाने रक्ताचं पाणी करून गोकुळ उभं केलं; लेकाच्या वाट्याला मात्र दोनदा उपेक्षा -.राजकारण लई वंगाळ
गोकुळच्या चेअरमनपदाची दोनदा निर्माण झालेली आशा, ऐनवेळी बदललेली राजकीय समीकरणं आणि शशिकांतदादा चुयेकर यांच्या वाट्याला आलेला अपेक्षाभंग; राजकारणात निष्ठा, शब्द आणि योगदान यांची किंमत नेमकी किती?
महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री अजितदादा पवार यांचं एक वाक्य राजकारणाचं वास्तव अधोरेखित करतं, ते म्हणजे, "राजकारण लई वंगाळ असतंय!" राजकारणातील सत्तासंघर्ष, कुरघोड्या, आश्वासनं, शब्द फिरवणं आणि ऐनवेळी बदलणारी समीकरणं पाहिली की या वाक्याची प्रचिती येते. मात्र राजकारणाचा खरा क्रूर चेहरा तेव्हा समोर येतो, जेव्हा सत्तेच्या गणितात एखाद्या व्यक्तीची वर्षानुवर्षांची निष्ठा, त्याग आणि योगदान बाजूला सारलं जातं. गोकुळ दूध संघाच्या चेअरमनपदाच्या निवडीच्या निमित्ताने शशिकांत आनंदराव पाटील चुयेकर यांच्या संदर्भात उपस्थित झालेला प्रश्न असाच अस्वस्थ करणारा आहे.
गोकुळ ही केवळ दूध उत्पादकांची संस्था नाही, तर कोल्हापूरच्या सहकार चळवळीचा मानबिंदू आहे. या संस्थेच्या उभारणीत अनेकांनी आयुष्य वेचलं. त्यामध्ये स्वर्गीय आनंदराव पाटील चुयेकर यांचं योगदान महत्त्वाचं राहिलं आहे. ज्या संस्थेला उभं करण्यासाठी वडिलांनी आयुष्यभर कष्ट घेतले, त्याच संस्थेच्या सर्वोच्च पदावर त्यांच्या मुलाला काम करण्याची संधी मिळावी, अशी अपेक्षा निर्माण होणं स्वाभाविक आहे. मात्र राजकारणात वारसा, योगदान आणि अपेक्षा यापेक्षा सत्तेची गणितं मोठी ठरतात, हे पुन्हा एकदा दिसून आलं.
यापूर्वी सतेज पाटील आणि हसन मुश्रीफ एकत्र असताना गोकुळच्या चेअरमनपदाच्या शेवटच्या वर्षात शशिकांतदादा चुयेकर यांना संधी मिळणार असल्याची चर्चा होती. त्यांच्या नावाची अपेक्षा निर्माण झाली होती. मात्र ऐनवेळी राजकीय समीकरणं बदलली आणि ही संधी हुकली. त्या वेळी त्यांनी पक्षाची आणि नेतृत्वाची भूमिका स्वीकारत संयम राखला. कोणताही मोठा राजकीय संघर्ष उभा न करता ते पुन्हा संघटनेच्या कामात सक्रिय राहिले.
यंदाच्या निवडणुकीत पुन्हा एकदा आशा निर्माण झाली. निवडणुकीपूर्वी चेअरमनपदाबाबत नेतृत्वाकडून शब्द दिला गेल्याची चर्चा होती. कार्यकर्त्यांनी मेहनत घेतली. २५ पैकी १३ संचालक निवडून आणण्यात यश मिळालं. विजयाचा जल्लोष झाला आणि आता तरी शशिकांतदादा चुयेकर यांना संधी मिळेल, अशी अपेक्षा कार्यकर्त्यांमध्ये निर्माण झाली. मात्र चेअरमनपदाच्या निवडीच्या अंतिम टप्प्यात नावांमध्ये बदल झाल्याने पुन्हा एकदा त्यांच्या संधीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झालं.
इथे प्रश्न केवळ एका व्यक्तीला पद मिळालं किंवा मिळालं नाही, एवढाच नाही. प्रश्न आहे तो नेतृत्वाने दिलेल्या शब्दाचा, कार्यकर्त्यांच्या विश्वासाचा आणि राजकीय निष्ठेच्या मूल्यमापनाचा! निवडणुकीच्या काळात कार्यकर्त्यांकडून जीवाचं रान करून घेतलं जातं. विजयासाठी त्यांची ताकद वापरली जाते. मात्र सत्तेची पदं वाटण्याची वेळ आली की त्याच कार्यकर्त्यांच्या अपेक्षा बाजूला पडत असतील, तर संघटनेतील निष्ठेचा अर्थ तरी काय उरतो?
शशिकांतदादा चुयेकर यांच्या छायाचित्रातील शांत चेहरा अनेक प्रश्न उपस्थित करतो. त्यांच्या मनात नेमकं काय सुरू आहे, हे तेच सांगू शकतील; मात्र दोन वेळा निर्माण झालेली आशा आणि त्यानंतर बदललेली राजकीय परिस्थिती हा निश्चितच विचार करण्यासारखा विषय आहे. एखाद्या व्यक्तीच्या योगदानाचा आणि संयमाचा विचार राजकीय निर्णय घेताना होणार नसेल, तर उद्या सामान्य कार्यकर्त्यांनी नेतृत्वावर विश्वास तरी कसा ठेवायचा?
गोकुळचा कारभार केवळ राजकीय प्रतिष्ठेचा विषय नाही. लाखो दूध उत्पादकांच्या कष्टांशी या संस्थेचं नातं आहे. त्यामुळे चेअरमनपदाच्या निवडीत राजकीय समीकरणांबरोबरच संस्थेचा इतिहास, योगदान आणि भविष्यातील हित यांचाही विचार होणं अपेक्षित आहे.
अखेर सत्ता येते आणि जाते, पदं बदलतात, राजकीय समीकरणंही बदलतात; पण माणसाने जपलेली निष्ठा आणि दिलेल्या शब्दाची किंमत कायम राहते. म्हणूनच आजचा प्रश्न शशिकांतदादा चुयेकर यांच्यापुरता मर्यादित नाही. तो प्रत्येक निष्ठावान कार्यकर्त्याचा आहे.
कारण राजकारणात विजय मिळवण्यासाठी कार्यकर्त्यांची गरज असते; पण त्या कार्यकर्त्यांच्या विश्वासाचा विजय मिळवण्यासाठी नेतृत्वाकडे शब्द पाळण्याची हिंमतही असावी लागते. अन्यथा अजितदादांचं एक वाक्य पुन्हा पुन्हा आठवत राहतं... "राजकारण लई वंगाळ असतंय
#ShashikantPatilChuyekar #Gokul #GokulDairy #GokulPolitics #KolhapurPolitics #SatejPatil #HasanMushrif #MaharashtraPolitics #PoliticalEditorial #PoliticalNews #CooperativeMovement #Kolhapur #राजकारणलईवंगाळ #शशिकांतदादाचुयेकर #गोकुळ #कोल्हापूर
गोकुळच्या चेअरमनपदाची दोनदा निर्माण झालेली आशा, ऐनवेळी बदललेली राजकीय समीकरणं आणि शशिकांतदादा चुयेकर यांच्या वाट्याला आलेला अपेक्षाभंग; राजकारणात निष्ठा, शब्द आणि योगदान यांची किंमत नेमकी किती?
महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री अजितदादा पवार यांचं एक वाक्य राजकारणाचं वास्तव अधोरेखित करतं, ते म्हणजे, "राजकारण लई वंगाळ असतंय!" राजकारणातील सत्तासंघर्ष, कुरघोड्या, आश्वासनं, शब्द फिरवणं आणि ऐनवेळी बदलणारी समीकरणं पाहिली की या वाक्याची प्रचिती येते. मात्र राजकारणाचा खरा क्रूर चेहरा तेव्हा समोर येतो, जेव्हा सत्तेच्या गणितात एखाद्या व्यक्तीची वर्षानुवर्षांची निष्ठा, त्याग आणि योगदान बाजूला सारलं जातं. गोकुळ दूध संघाच्या चेअरमनपदाच्या निवडीच्या निमित्ताने शशिकांत आनंदराव पाटील चुयेकर यांच्या संदर्भात उपस्थित झालेला प्रश्न असाच अस्वस्थ करणारा आहे.
गोकुळ ही केवळ दूध उत्पादकांची संस्था नाही, तर कोल्हापूरच्या सहकार चळवळीचा मानबिंदू आहे. या संस्थेच्या उभारणीत अनेकांनी आयुष्य वेचलं. त्यामध्ये स्वर्गीय आनंदराव पाटील चुयेकर यांचं योगदान महत्त्वाचं राहिलं आहे. ज्या संस्थेला उभं करण्यासाठी वडिलांनी आयुष्यभर कष्ट घेतले, त्याच संस्थेच्या सर्वोच्च पदावर त्यांच्या मुलाला काम करण्याची संधी मिळावी, अशी अपेक्षा निर्माण होणं स्वाभाविक आहे. मात्र राजकारणात वारसा, योगदान आणि अपेक्षा यापेक्षा सत्तेची गणितं मोठी ठरतात, हे पुन्हा एकदा दिसून आलं.
यापूर्वी सतेज पाटील आणि हसन मुश्रीफ एकत्र असताना गोकुळच्या चेअरमनपदाच्या शेवटच्या वर्षात शशिकांतदादा चुयेकर यांना संधी मिळणार असल्याची चर्चा होती. त्यांच्या नावाची अपेक्षा निर्माण झाली होती. मात्र ऐनवेळी राजकीय समीकरणं बदलली आणि ही संधी हुकली. त्या वेळी त्यांनी पक्षाची आणि नेतृत्वाची भूमिका स्वीकारत संयम राखला. कोणताही मोठा राजकीय संघर्ष उभा न करता ते पुन्हा संघटनेच्या कामात सक्रिय राहिले.
यंदाच्या निवडणुकीत पुन्हा एकदा आशा निर्माण झाली. निवडणुकीपूर्वी चेअरमनपदाबाबत नेतृत्वाकडून शब्द दिला गेल्याची चर्चा होती. कार्यकर्त्यांनी मेहनत घेतली. २५ पैकी १३ संचालक निवडून आणण्यात यश मिळालं. विजयाचा जल्लोष झाला आणि आता तरी शशिकांतदादा चुयेकर यांना संधी मिळेल, अशी अपेक्षा कार्यकर्त्यांमध्ये निर्माण झाली. मात्र चेअरमनपदाच्या निवडीच्या अंतिम टप्प्यात नावांमध्ये बदल झाल्याने पुन्हा एकदा त्यांच्या संधीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झालं.
इथे प्रश्न केवळ एका व्यक्तीला पद मिळालं किंवा मिळालं नाही, एवढाच नाही. प्रश्न आहे तो नेतृत्वाने दिलेल्या शब्दाचा, कार्यकर्त्यांच्या विश्वासाचा आणि राजकीय निष्ठेच्या मूल्यमापनाचा! निवडणुकीच्या काळात कार्यकर्त्यांकडून जीवाचं रान करून घेतलं जातं. विजयासाठी त्यांची ताकद वापरली जाते. मात्र सत्तेची पदं वाटण्याची वेळ आली की त्याच कार्यकर्त्यांच्या अपेक्षा बाजूला पडत असतील, तर संघटनेतील निष्ठेचा अर्थ तरी काय उरतो?
शशिकांतदादा चुयेकर यांच्या छायाचित्रातील शांत चेहरा अनेक प्रश्न उपस्थित करतो. त्यांच्या मनात नेमकं काय सुरू आहे, हे तेच सांगू शकतील; मात्र दोन वेळा निर्माण झालेली आशा आणि त्यानंतर बदललेली राजकीय परिस्थिती हा निश्चितच विचार करण्यासारखा विषय आहे. एखाद्या व्यक्तीच्या योगदानाचा आणि संयमाचा विचार राजकीय निर्णय घेताना होणार नसेल, तर उद्या सामान्य कार्यकर्त्यांनी नेतृत्वावर विश्वास तरी कसा ठेवायचा?
गोकुळचा कारभार केवळ राजकीय प्रतिष्ठेचा विषय नाही. लाखो दूध उत्पादकांच्या कष्टांशी या संस्थेचं नातं आहे. त्यामुळे चेअरमनपदाच्या निवडीत राजकीय समीकरणांबरोबरच संस्थेचा इतिहास, योगदान आणि भविष्यातील हित यांचाही विचार होणं अपेक्षित आहे.
अखेर सत्ता येते आणि जाते, पदं बदलतात, राजकीय समीकरणंही बदलतात; पण माणसाने जपलेली निष्ठा आणि दिलेल्या शब्दाची किंमत कायम राहते. म्हणूनच आजचा प्रश्न शशिकांतदादा चुयेकर यांच्यापुरता मर्यादित नाही. तो प्रत्येक निष्ठावान कार्यकर्त्याचा आहे.
कारण राजकारणात विजय मिळवण्यासाठी कार्यकर्त्यांची गरज असते; पण त्या कार्यकर्त्यांच्या विश्वासाचा विजय मिळवण्यासाठी नेतृत्वाकडे शब्द पाळण्याची हिंमतही असावी लागते. अन्यथा अजितदादांचं एक वाक्य पुन्हा पुन्हा आठवत राहतं... "राजकारण लई वंगाळ असतंय
#ShashikantPatilChuyekar #Gokul #GokulDairy #GokulPolitics #KolhapurPolitics #SatejPatil #HasanMushrif #MaharashtraPolitics #PoliticalEditorial #PoliticalNews #CooperativeMovement #Kolhapur #राजकारणलईवंगाळ #शशिकांतदादाचुयेकर #गोकुळ #कोल्हापूर