ઝાલોદમાં ગાય ગોહરી ઉત્સવ: નૂતન વર્ષે ગાય માતાની પૂજા અને દંડવત પ્રણામ

દાહોદ જિલ્લામાં દિવાળીના પર્વ બાદ આવતા નૂતન વર્ષના દિવસે ગાય ગોહરીનો અનોખો અને વર્ષો જૂની પરંપરા સાથે જોડાયેલો ઉત્સવ ભવ્ય રીતે ઉજવાયો, જેમાં ગાયોને રંગબેરંગી વસ્ત્રો, આભૂષણો અને મોરપિચ્છથી શણગારવામાં આવ્યા અને ઢોલ-નગારાના તાલ સાથે ગામ અને નગરના માર્ગો અને બજારોમાં ફેરવવામાં આવ્યા.

ઝાલોદ નગરમાં પણ નૂતન વર્ષના પાવન અવસરે ગાય ગોહરીની અનોખી પરંપરાનો ધાર્મિક માહોલ જોવા મળ્યો, જ્યાં મોટી સંખ્યામાં ભક્તજનો અને નગરજનો ઉમટી પડ્યા અને ગાય માતાની પૂજા-અર્ચના બાદ દંડવત પ્રણામ કરવાની પરંપરા નિહાળી.

ગાય માતાની પૂજા-અર્ચના પછી મુખ્ય ગોવાળ અને શ્રદ્ધાળુઓ રસ્તા પર દંડવત પ્રણામની મુદ્રામાં સૂઈ જાય છે અને તેમના શરીર પરથી ગાયોનું ટોળું પસાર થાય છે, આ દરમિયાન લોકો ભક્તિભાવથી પરંપરાગત ગીતો ગાય છે અને ગાય માતાના જયઘોષ સાથે ઉત્સવની ઉજવણી કરે છે.

સ્થાનિક ધાર્મિક માન્યતા મુજબ વર્ષ દરમિયાન ગાયોને કોઈ તકલીફ કે નુકસાન પહોંચ્યું હોય તો તેની ક્ષમાયાચના કરવા અને પ્રાયશ્ચિત્ત સ્વરૂપે ગાય ગોહરીની પરંપરા નિભાવવામાં આવે છે, અને ગાયના પ્રથમ અને બીજા ચરણ કઈ રીતે પડે છે તેના આધારે આવનારું વર્ષ કેવું રહેશે તેનું અનુમાન કરવામાં આવે છે.

દાહોદ જિલ્લો આદિવાસી સંસ્કૃતિ અને લોકપરંપરાઓથી સમૃદ્ધ છે, ખાસ કરીને ભીલ અને પટેલિયા સમુદાયમાં ગાય ગોહરીને વિશેષ મહત્ત્વ આપવામાં આવે છે, અને આ પ્રાચીન પરંપરા દાહોદની આગવી સાંસ્કૃતિક ઓળખને ઉજાગર કરે છે.