નર્મદા જિલ્લાના તિલકવાડામાં પરંપરાગત દિવાસાની ભક્તિભાવપૂર્વક ઉજવણી
Watch on:
▶️ YouTube
નર્મદા જિલ્લાના તિલકવાડા ખાતે આજે આદિવાસી સમાજ દ્વારા પરંપરાગત દિવાસા પર્વની ભક્તિભાવ અને હર્ષોલ્લાસ સાથે ઉજવણી કરવામાં આવી હતી.
દર વર્ષે અમાસના દિવસે ઉજવાતા આ પર્વ નિમિત્તે આદિવાસી સમાજના લોકો મોટી સંખ્યામાં એકત્ર થયા હતા અને વાઘણ દેવી માતાના મંદિરે પૂજા-અર્ચના કરી માતાજીના આશીર્વાદ મેળવ્યા હતા.
આ પ્રસંગે ધાર્મિક વિધિ સાથે વાઘણ દેવી માતાને ભોગ અર્પણ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ પરંપરાગત રીતે ખીરનો પ્રસાદ તૈયાર કરી ઉપસ્થિત તમામ ભક્તોને શ્રદ્ધાપૂર્વક પ્રસાદી આપવામાં આવી હતી.
આદિવાસી સમાજની સંસ્કૃતિમાં પ્રકૃતિનું વિશેષ મહત્વ રહેલું છે. આ સમાજ પ્રકૃતિપૂજક સમાજ તરીકે ઓળખાય છે. વાઘ હોય કે સાપ, ડુંગર હોય કે નદી, વૃક્ષો હોય કે અન્ય કુદરતી તત્વો—આદિવાસી પરંપરામાં પ્રકૃતિના દરેક સ્વરૂપને આદર અને શ્રદ્ધાની દૃષ્ટિએ જોવામાં આવે છે.
પ્રકૃતિ અને સંસ્કૃતિનું જતન તથા રક્ષણ કરવું એ આદિવાસી સમાજની વર્ષો જૂની પરંપરા છે. દિવાસા પર્વ પણ આ જ પ્રકૃતિપ્રેમ અને સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલું એક મહત્વપૂર્ણ પર્વ છે.
તિલકવાડા ખાતે યોજાયેલી દિવાસાની ઉજવણી દરમિયાન પરંપરાગત રીત-રિવાજો, પૂજા-અર્ચના અને ભક્તિભાવનો સુંદર સમન્વય જોવા મળ્યો હતો.
આ રીતે આદિવાસી સમાજે પોતાની આગવી પરંપરા, સંસ્કૃતિ અને પ્રકૃતિ સાથેના અતૂટ સંબંધને જાળવી રાખી વાઘણ દેવી માતાની પૂજા-અર્ચના સાથે દિવાસા પર્વની ભવ્ય ઉજવણી કરી હતી.
દર વર્ષે અમાસના દિવસે ઉજવાતા આ પર્વ નિમિત્તે આદિવાસી સમાજના લોકો મોટી સંખ્યામાં એકત્ર થયા હતા અને વાઘણ દેવી માતાના મંદિરે પૂજા-અર્ચના કરી માતાજીના આશીર્વાદ મેળવ્યા હતા.
આ પ્રસંગે ધાર્મિક વિધિ સાથે વાઘણ દેવી માતાને ભોગ અર્પણ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ પરંપરાગત રીતે ખીરનો પ્રસાદ તૈયાર કરી ઉપસ્થિત તમામ ભક્તોને શ્રદ્ધાપૂર્વક પ્રસાદી આપવામાં આવી હતી.
આદિવાસી સમાજની સંસ્કૃતિમાં પ્રકૃતિનું વિશેષ મહત્વ રહેલું છે. આ સમાજ પ્રકૃતિપૂજક સમાજ તરીકે ઓળખાય છે. વાઘ હોય કે સાપ, ડુંગર હોય કે નદી, વૃક્ષો હોય કે અન્ય કુદરતી તત્વો—આદિવાસી પરંપરામાં પ્રકૃતિના દરેક સ્વરૂપને આદર અને શ્રદ્ધાની દૃષ્ટિએ જોવામાં આવે છે.
પ્રકૃતિ અને સંસ્કૃતિનું જતન તથા રક્ષણ કરવું એ આદિવાસી સમાજની વર્ષો જૂની પરંપરા છે. દિવાસા પર્વ પણ આ જ પ્રકૃતિપ્રેમ અને સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલું એક મહત્વપૂર્ણ પર્વ છે.
તિલકવાડા ખાતે યોજાયેલી દિવાસાની ઉજવણી દરમિયાન પરંપરાગત રીત-રિવાજો, પૂજા-અર્ચના અને ભક્તિભાવનો સુંદર સમન્વય જોવા મળ્યો હતો.
આ રીતે આદિવાસી સમાજે પોતાની આગવી પરંપરા, સંસ્કૃતિ અને પ્રકૃતિ સાથેના અતૂટ સંબંધને જાળવી રાખી વાઘણ દેવી માતાની પૂજા-અર્ચના સાથે દિવાસા પર્વની ભવ્ય ઉજવણી કરી હતી.